Mỗi khi tham dự Thánh lễ, chúng ta thường thấy giáo xứ hoặc các hội đoàn cử người đi quanh nhà thờ với giỏ, rổ hoặc thau để cộng đoàn đóng góp tùy tâm. Đây là một thực hành quen thuộc trong các nhà thờ Công giáo, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ ý nghĩa sâu xa của việc này.
Với những người không cùng tôn giáo, cử chỉ ấy đôi khi có thể gây ngạc nhiên; còn với một số tín hữu, việc quyên góp vẫn dễ bị hiểu đơn giản như một khoản “đóng tiền” cho nhà thờ.
Thật ra, việc quyên góp trong Thánh lễ có nguồn gốc rất sớm trong đời sống Giáo hội. Từ thời các cộng đoàn Kitô hữu đầu tiên, khi các tín hữu tụ họp để cử hành “bữa ăn của Chúa”, nhiều người thường mang theo những gì mình có như bánh, gạo, thực phẩm hoặc các sản vật khác để cùng chia sẻ. Những người khá giả hơn mang nhiều hơn, nhằm giúp đỡ những anh chị em nghèo khó trong cộng đoàn. Đó là một nét đẹp của tình huynh đệ, nơi mọi người cùng hiệp thông, cùng chia sẻ và nâng đỡ nhau.
Theo thời gian, hình thức dâng cúng bằng hiện vật dần không còn thuận tiện, vì cồng kềnh, khó bảo quản và khó phân chia. Do đó, Giáo hội chuyển dần sang hình thức quyên góp bằng tiền, vừa đơn giản hơn, vừa dễ sử dụng cho các nhu cầu chung của cộng đoàn.
Trong Thánh lễ, người tín hữu không chỉ đến để “xem lễ” hay “dự lễ” một cách thụ động. Mỗi người được mời gọi tham dự cách tích cực vào hy tế tạ ơn. Khi linh mục dâng bánh và rượu trên bàn thờ, cộng đoàn cũng được mời gọi dâng lên Chúa chính cuộc đời mình: những lao nhọc, niềm vui, hy sinh, lo toan và ước nguyện hằng ngày.
Vì thế, việc bỏ tiền thau không chỉ là một hành động đóng góp vật chất, nhưng còn mang ý nghĩa thiêng liêng. Đó là một cách người tín hữu hiệp thông với của lễ dâng trên bàn thờ, đồng thời bày tỏ lòng biết ơn, tinh thần hy sinh và trách nhiệm đối với đời sống chung của giáo xứ.
Số tiền quyên góp trong Thánh lễ thường được dùng cho những nhu cầu thiết thực của nhà thờ và cộng đoàn. Trước hết là các chi phí phục vụ phụng vụ và sinh hoạt giáo xứ như dầu nến, điện nước, hoa đèn, trang trí, sửa chữa và bảo trì nhà thờ. Bên cạnh đó, tiền quyên góp cũng được dùng cho các hoạt động bác ái, giúp đỡ người nghèo, hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn và thực hiện các công việc mục vụ, xã hội.
Như vậy, tiền thau trong Thánh lễ không phải là một khoản bắt buộc, càng không phải là sự mua bán hay trao đổi trong phụng vụ. Đó là sự đóng góp tự nguyện, tùy khả năng và lòng quảng đại của mỗi người. Người có nhiều có thể dâng nhiều, người có ít dâng ít; điều quan trọng không nằm ở số tiền, mà ở tấm lòng và tinh thần hiệp thông.
Hiểu đúng ý nghĩa này, người tín hữu sẽ cảm thấy việc quyên góp trong Thánh lễ không còn là điều ngại ngùng hay nặng nề, nhưng là một cử chỉ đẹp của đức tin. Qua sự đóng góp nhỏ bé ấy, mỗi người cùng chung tay xây dựng giáo xứ, nâng đỡ người nghèo và góp phần làm cho đời sống Giáo hội thêm sinh động, yêu thương và hiệp nhất.
